Alpy Rodniańskie

Alpy Rodniańskie to najwyższe pasmo Rumuńskich Karpat Wschodnich. Od północy ograniczone są one dolinami Wyszowa i Złotej Bystrzycy, rozdzielonymi przełęczą Przysłop (1416 m n.p.m.), umożliwiającą dotarcie bezpośrednio z Alp Rodniańskich w Karpaty Marmaroskie. Od zachodu poprzez przeł. Şetref (817 m n.p.m.) łączą się z górami Ţibleş (Munţii Ţibleş), od południa doliną Samoszu Wielkiego (Someşu Mare) z górami Birgău (Munţii Birgău), a od wschodu poprzez przeł. Rotunda (Pasu Rotunda 1271 m n.p.m.) z górami Suhard (Munţii Suhard), uważanymi często za przedłużenie Alp Rodniańskich. Pod względem geologicznym w większości zbudowane są z łupków krystalicznych i granitów. Gdzieniegdzie można zauważyć pojedyncze skupienia wapieni (charakterystyczna sylwetka Vf. Corongişu 1987 m n.p.m.) czy skał wulkanicznych.
W krajobrazie tych gór można dostrzec elementy rzeźby terenu charakterystyczne dla polskich Bieszczad i Tatr Zachodnich. Możemy w nich natrafić na bezkresne połoniny, ze stadami koni, owiec, wołów, zdobyć wyniosłe szczyty, zanurzyć się w głębokie doliny polodowcowe, wsłuchać w huk wodospadów, zaczerpnąć wody ze szmaragdowych jeziorek.

Góry w Rumunii

Około 2/3 terytorium Rumunii zajmują góry i wyżyny. W środkowej części kraju znajduje się łańcuch młodych gór fałdowych – Karpaty Wschodnie i Południowe, ciągnący się łukiem z północy na południe, a następnie na zachód. Łańcuch Karpat na terenie Rumunii osiąga długość około 700 km. Karpaty Wschodnie składają się z wielu równoległych, głównie południkowych pasm górskich, zbudowanych w części zachodniej ze skał wulkanicznych, w środkowej z granitów (Alpy Rodniańskie, szczyt Pietros, 2303 m n.p.m.), natomiast w części wschodniej (Karpaty Mołdawskie) ze skał osadowych.
W północnym przedłużeniu Karpat Południowych znajdują się pasma Gór Zachodniorumuńskich: Góry Banackie i Masyw Bihorski (największe w kraju skupienie form krasowych). Między łukiem Karpat Wschodnich i Karpat Południowych a Masywem Bihorskim znajduje się rozległa Wyżyna Transylwańska, zwana też Wyżyną Siedmiogrodzką (trzeciorzędowe zapadlisko tektoniczne wypełnione osadami morskimi i jeziornymi) o średniej wysokości 600-800 m n.p.m. Na wschód od Karpat Wschodnich, między dolinami Seretu i Prutu znajduje się płytowa Wyżyna Mołdawska (wysokość 400-500 m n.p.m.). Natomiast w południowo-wschodniej części, nad Morzem Czarnym, wapienna, pokryta lessem Wyżyna Dobrudży.

Miasta Spisza

Będąc w Spiszu z pewnością na odwiedziny zasługują senne spiskie miasteczka, takie jak Kezmarok czy Lewocza. Przed wiekami miasta te były bardzo znane, a do obecnie 13-tysięcznej Lewoczy zjeżdżali królowie i książęta także z Polski. W miasteczkach tych pozostała wspaniała, niekiedy nawet renesansowa zabudowa. Najpiękniejszym miastem Spiszu jest z pewnością Kezmarok, gdzie znajdziemy kościół ewangelicki w stylu… orientalnym. Historia kościoła jest niezwykle ciekawa, gdyż pierwotnie projekt kościoła miał być przeznaczony na zupełnie inną budowle. W efekcie powstała świątynia, która przypomina meczet, a zdjęcie zrobione z ośnieżonymi Tatrami w tle przypomina bardziej miasteczko w Ałtaju niż w centralnej Europie.
Po zwiedzeniu Kezmaroka i Lewoczy warto wybrać się do Spiskiego Hradu – największego zamku Spisza. W 1993 roku w uznaniu jego znaczenia dla kultury tych ziem, został on wpisany wraz okolicą na listę światowego dziedzictwa UNESCO. W odbudowanej części zamku mieści się niewielkie muzeum. Ten wspaniały zamek, a w zasadzie jego ruiny znajdują się w pobliżu miejscowości Spiskie Podhradie, przy trasie Poprad-Preszów.

Słowacki Raj

Niewątpliwą atrakcją Słowackiego Raju jest Zawojowy Wodospad, którego wysokość wynosi 65 metrów, jest on drugim co do wysokości na Słowacji. Próg skalny z którego spada wodospad pokonuje się systemem drabinek. Jedną z najchętniej odwiedzanych przez turystów dolin Słowackiego Raju z racji łatwego dostępu i niewątpliwego uroku jest dolina „Sucha Bela”, która w większości swojego przebiegu posiada sztuczne ułatwienia w postaci drabinek i drewnianych podestów, po których pokonuje się odcinki przełomowe. Pełno tutaj zwężeń, wodospadów i gardzieli skalnych niekiedy tak wąskich, że pokonanie ich „na stojąco” jest niemożliwe.
Oprócz uroczych dolinek Słowacki Raj przecina swoim przełomem rzeka Hornad. Wprawdzie wielkością daleko mu do słynnego pienińskiego przełomu Popradu, jednakże w przeciwieństwie do niego jest on osiągalny dla turystów na całej swojej długości. Hornád płynie na wschód przez Kotlinę Hornadzką, tworzy Przełom Hornadu w Słowackim Raju. Następnie przepływa przez Spiską Nową Wieś. W mieście Margecany przyjmuje swój największy prawy dopływ Hnilec, z którym razem tworzy zbiornik wodny Ružín. Koło wsi Kysak zmienia kierunek na południowy. Następnie przepływa przez Koszyce, koło wsi Nižná Hutka przyjmuje lewe dopływy Torysę i Olšavę.

Spisz

Obecnie Spisz jest podzielony granicą państwową na części należące do Polski i Słowacji. Spisz jest urzekającym miejscem na letni urlop. Turysta znajdzie tutaj wiele atrakcji i unikalnych miejsc, które sprawią, że nawet kilkunastodniowy pobyt w tym regionie może nie wystarczyć na poznanie wszystkich jego atrakcji. Spisz jest historycznym regionem na północy Słowacji, którego niewielki skrawek leży także na terytoriom Polski. Co ciekawe, przez zgoła 300 lat był on we władaniu królów Polskich, gdyż 1412 roku miasta spiskie stały się przedmiotem wielkiej transakcji handlowej. Otóż król węgierski Zygmunt Luksemburski popadł w kłopoty finansowe, które pomógł mu rozwiązać król polski Władysław Jagiełło. W ostatnich kilku latach szczególną popularnością z racji swojej unikalności przyrodniczej i krajobrazowej cieszy się Słowacki Raj – wapienny masyw górski położony w południowo-zachodniej części Spisza. Z pewnością wpływ na zainteresowanie naszych rodaków tym masywem górskim ma to, że trudno w Polsce znaleźć góry o podobnym charakterze. Słowacki Raj nie oszałamia wysokością szczytów, gdyż maksymalnie wznoszą się one do 1200 m n.p.m. Jednakże cały masyw zbudowany jest z wapienia, który podlega procesowi krasowienia sprawiając, że góry mają ciekawą i atrakcyjną rzeźbę.

Zbiornik retencyjny

Zbiornik retencyjny, inaczej mówiąc sztuczne jezioro zaporowe, to sztuczny zbiornik wodny, który powstał w wyniku zatamowania wód rzecznych przez zaporę wodną. Zazwyczaj powstają one w terenach górskich, gdzie koszt budowy zapory w węższej dolinie jest niższy. Zbiorniki te mogą pełnić wiele funkcji, wśród których pewne nawet się wykluczają (np. funkcja energetyczna i przeciwpowodziowa, funkcja zaopatrzenia w wodę i rekreacyjna). Utworzenie sztucznego zbiornika wodnego powoduje znaczące zmiany lokalnego środowiska naturalnego, często budowie zapór towarzyszą protesty ekologów. Podstawowe funkcje zbiorników retencyjnych to:
- gromadzenie wód na potrzeby ludności i przemysłu,
- wykorzystanie energii wodnej (hydroenergetyka),
- ochrona przed powodziami lub utrzymanie żeglowności rzeki poprzez zmniejszenie nieregularności przepływów wody,
- wykorzystanie w celach irygacyjnych,
- rozwój turystyki, rekreacji i sportu.

W odniesieniu do zbiorników retencyjnych nie powinno używać się terminu jezioro, zarezerwowanego dla naturalnych zbiorników wodnych.

Zespół Elektrowni Wodnych Solina-Myczkowce S.A.

Zespół Elektrowni Wodnych Solina-Myczkowce S.A. to zespół dwóch elektrowni wodnych na sztucznych zbiornikach wodnych na rzece San. Są to Elektrownia Solina i Elektrownia Myczkowce. Budowę elektrowni wodnej w tym miejscu planowano już przed II wojną światową. Przeprowadzono wstępne badania geologiczne, jednak wojna pokrzyżowała te plany. Powtórnie do budowy elektrowni przystąpiono po wojnie. Budowa zespołu elektrowni trwała 12 lat.

Elektrownię Myczkowce uruchomiono w 1961, Elektrownię Solina w 1968 Obiekty EW Solina i EW Myczkowce należą do spółki Polska Grupa Energetyczna – Energia Odnawialna S.A. (dawniej Elektrownie Szczytowo-Pompowe S.A.), poza zbiornikami wodnymi, które należą do spółki Zespół Elektrowni Wodnych Solina – Myczkowce S.A.

W latach 2000-2003 zmodernizowano zaporę. Zwiększono moc elektrowni ze 136 MW do 200 MW, Wymieniono wirniki turbin, wał turbiny, hydrauliczno-mechaniczno-elektryczny regulator na elektroniczny pamięciowo programowalny regulator cyfrowy, oraz zmodernizowano generatory, zespoły regulacyjne. W części elektrycznej zmodernizowano generatory TZ klasyczne i odwracalne.

Rzeka San

Rzeka San znajduje się w południowo-wschodniej Polsce i stanowi prawobrzeżny dopływ Wisły. Jej długość to 443,4 km. Na odcinku ok. 55 km tworzy granicę między Polską i Ukrainą.

Źródło Sanu znajduje się na terenie Ukrainy, na wysokości około 925 m n.p.m., na południowo-wschodnich stokach Piniaszkowego w Bieszczadach Zachodnich, w pobliżu miejscowości Sianki. Na granicy Polski i Ukrainy, przy monolicie granicznym 224, znajduje się źródło jego pierwszego lewego dopływu. Na tym znaku granicznym strona ukraińska w 1996 roku zawiesiła tablicę błędnie informującą, iż jest to witik riki Sian (źródło rzeki San). Rzeczywiste główne źródło Sanu znajduje się wyżej, około 200 m na południowy zachód od obelisku w centrum śródleśnej polany ok. 30 m od granicy z Polską San w górnym biegu płynie na północny zachód, przepływa przez Bieszczady, gdzie tworzy malowniczy przełom pomiędzy Otrytem a Tołstą. Na odcinku bieszczadzkim na Sanie utworzono dwa sztuczne zbiorniki wodne: Jezioro Solińskie i Jezioro Myczkowskie. Następnie w okolicach Sanoka San skręca na północ i przepływa przez Pogórze Środkowobeskidzkie, oddzielając od siebie Pogórze Przemyskie i Pogórze Dynowskie.

Kraina Wielkich Jezior Mazurskich

Kraina Wielkich Jezior Mazurskich to mezoregion, położony w północnej Polsce, obejmujący środkową część Pojezierza Mazurskiego. Na południu graniczy z Równiną Mazurską, od wschodu z Pojezierzem Ełckim, od północy z Krainą Węgorapy, zaś od zachodu z Pojezierzem Mrągowskim i Niziną Sępopolską. Jeziora połączone są kanałami mazurskimi. Na lądzie, w większości pokrytym lasem, przeważa krajobraz młodoglacjalny, który został ukształtowany w neogenie. Największy wpływ na obecną rzeźbę terenu miała ostatnia faza zlodowacenia bałtyckiego, która zakończyła się ok. 10 tys. lat temu. W zagłębieniach między wyniesieniami pozostawały wielkie bryły martwego lodu, które wytapiając się pozostawiły misy wytopiskowe. Płynące pod lodem rzeki wypłukały głębokie rynny. Tak powstały jeziora mazurskie, dziś połączone systemem kanałów.

Kraina Wielkich Jezior Mazurskich to obszar wyjątkowy zarówno w skali całego kraju, jak i Europy – niezwykle bogaty pod względem przyrodniczym, pełen historycznych zabytków oraz uwielbiany przez miłośników sportów wodnych, wędkarstwa i letników. Wielkie Jeziora Mazurskie słyną również z wielu siedlisk rzadkich ptaków.

Polańczyk

Na zachodnim brzegu Jeziora Solińskiego znajduje się znana miejscowość uzdrowiskowa Polańczyk. Polańczyk to wieś wczasowo-uzdrowiskowa w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie leskim Od 30 grudnia 1999 roku Polańczyk jest siedzibą władz gminy Solina (wcześniej siedzibą była Solina). Przy obwodnicy znajduje się rzymskokatolicki kościół parafialny pw. NMP Królowej Polski. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krośnieńskiego. W Polańczyku lecznictwo uzdrowiskowe rozpoczęto w 1974 roku natomiast status uzdrowiska posiada od 1999 roku. Jest tu łącznie ponad 1200 miejsc dla kuracjuszy. Polańczyk ma także bogatą bazę leczniczą. Leczy się tutaj m.in. choroby układu oddechowego i moczowego oraz choroby kobiece. Znajduje się tutaj wiele miejsc noclegowych i przystani żeglarskich. Miejscowość posiada dobrą bazę gastronomiczną. Zabytki – murowana cerkiew pw. św. Paraskewii z cudowną ikoną Matki Boskiej z Łopienki, – cmentarz z murowaną kaplicą dworską z 1909 fundacji rodziny Cieślińskich, – kamienna kapliczka z XIX w. położona nad Jeziorem Solińskim.

« Previous Entries Next Entries »